Twintig jaar innovatieve bedrijven: wat leren we van de KVK Innovatie Top 100?
De KVK Innovatie Top 100 bestond onlangs twintig jaar. Dat is een geschikt moment om de balans op te maken van 20 jaar 100 deelnemers. Een uitgebreide data-analyse laat zien dat deelnemers opvallend veerkrachtig zijn: zij overleven vaker, groeien sneller en maken meer impact dan het gemiddelde Nederlandse bedrijf.
Voor deze analyse zijn in het Innovatiespotter bedrijvenregister alle Nederlandse bedrijven met machine learning geanalyseerd op innovatie en geclassificeerd op 11 Innovatiethema’s die zijn afgeleid van het missiegedreven innovatiebeleid. Daarnaast zijn alle deelnemers van 2.000 verschillende programma’s en netwerken gelabeld, waaronder de deelnemers van 20 jaargangen KVK Top 100.
Ruim 68% springlevend
Wat opvalt uit de analyse is dat 1.371 bedrijven nog steeds actief zijn. Afgezet tegen 2.000 deelnames komt dat uit op ongeveer 68%. Het werkelijke aandeel ligt echter hoger. Sommige bedrijven stonden meerdere jaren in de Top 100, waardoor het aantal unieke deelnemers lager is dan 2.000 en het percentage nog actieve bedrijven dus boven de 68% uitkomt. Dat is hoog in vergelijking met gangbare trends. Het CBS becijfert dat in Nederland na vijf jaar gemiddeld slechts 60% van alle starters nog bestaan. Studies van OESO en van CBS/EZK/RVO naar startups (innovatieve bedrijven met een hoog risicoprofiel) laten vaak een nog iets lager overlevingspercentage zien, rond de 50–60%.
Van de KVK Top 100 deelnemers uit 2006 bestaat nog 45%. Uit 2020 bestaat nog 92% van de deelnemers. Dat over een periode van twintig jaar ruim 68% actief is, is dus een uitstekend resultaat.
Impact als motor: 65% valt binnen missie gedreven innovatie
De doelgroep van de KVK Innovatie Top 100 betreft bedrijven die oplossingen ontwikkelen voor maatschappelijke uitdagingen. Dat is terug te zien in de data: meer dan 65% van alle bedrijven valt binnen één van de thema’s van het missiegedreven innovatiebeleid. De overige bedrijven vallen buiten deze thema’s, of er zijn niet (meer) voldoende innovatie-indicatoren.
Daarnaast is gekeken naar verschillende vormen van verduurzaming, zoals grondstoffengebruik, emissies en duurzame bedrijfsvoering. Ongeveer een kwart van de deelnemers is aantoonbaar actief op dit vlak. Dit is vastgesteld op basis van meer dan 500 indicatoren, zoals verwijzingen naar de SDG’s, deelname aan impactprogramma’s en het behalen van duurzaamheids- en impactkeurmerken.
Van startup naar scale-up: 1 op 14 groeit door
Niet alleen is het overlevingspercentage van de deelnemers van de KVK Top 100 hoog, ze groeien ook hard. Ongeveer één op de 14 deelnemers groeit door tot een scale-up. Dit zien we terug in hun noteringen op prestigieuze lijsten voor snelle groeiers. Maar liefst 6,4% van de alumni komt voor in rankings zoals de Deloitte Technology Fast 50, de Top 250 Groeibedrijven en de FD Gazellen.
Deelnemers die een subsidie of een investering ontvangen, zijn gemiddeld vaker een scale-up. Voor bedrijven met alleen een investering ligt dat percentage op 10,1% en voor bedrijven met alleen een subsidie op 7,4%.
ICT-bedrijven domineren doorgroei
Van de 1.371 bedrijven zijn de Innovatiethema’s ICT en Hightech het sterkst vertegenwoordigd. Binnen de ICT is bovendien de doorstroom naar scale-up het grootst (13%). Hightechbedrijven laten een aanzienlijk lager aandeel doorgroei naar scale-up zien (6%).
Investeerders 4 keer vaker aan boord
Hoe bewegen de KVK Top 100-deelnemers zich door het innovatie-ecosysteem? De analyse laat zien dat ze het innovatie-ecosysteem intensiever gebruiken dan andere innovatieve bedrijven. Zo is er meer dan 4 x zo vaak een investeerder aan boord en wordt er ruim 2 x zo vaak met succes een subsidie aangevraagd. Daarnaast is bijna de helft actief binnen innovatienetwerken. De groep bedrijven die zowel subsidies als investeringen ontvangt, is over het algemeen klein. Opvallend is dat deze groep binnen de KVK Top 100 ongeveer 6 x zo groot is als binnen de totale groep innovatieve bedrijven. Tot slot bezit ongeveer 12% van de KVK Top 100-deelnemers een patent, bijna 3 x zo vaak als bij andere innovatieve bedrijven.
De Randstad trekt verhoudingsgewijs meer deelnemers
Van alle innovatieve bedrijven in Nederland is 24% gevestigd in de 14 gemeenten die tot de Randstad worden gerekend. Bij de deelnemers aan de KVK Innovatie Top 100 ligt het aandeel uit de Randstad hoger, namelijk 31%. De KVK Top 100 trekt dus meer deelnemers uit de Randstad.
De meeste (voormalige) KVK Top 100-deelnemers zijn gevestigd in de gemeenten Amsterdam, gevolgd door Rotterdam, Utrecht, Eindhoven en Delft. Alleen al uit Amsterdam komen 153 deelnemers; ruim 10% van de populatie. Tot slot is in de meeste Nederlandse gemeenten minimaal één deelnemer gevestigd.
Campussen als kraamkamer: Twente, Eindhoven, Delft voorop
Campussen zijn logische broedplaatsen voor KVK Top 100-bedrijven. De meeste deelnemers zijn gevestigd op Kennispark Twente (10 deelnemers), High Tech Campus Eindhoven (10), en TU Delft Campus (7). Van de overige bedrijventerreinen tellen Minervahaven Hempoint (niet kadegebonden) en Overamstel/Weespertrekvaart de meeste deelnemers (7 deelnemers).
Provinciale verschillen: schaal zegt niet alles
Noord-Holland, Zuid-Holland en Noord-Brabant scoren in aantallen het hoogst, terwijl provincies als Drenthe, Flevoland, Friesland, Groningen en Zeeland veel lager scoren.
Binnen de KVK Top 100 deelnemers zijn scale-ups regionaal ongelijk verdeeld. Zo hebben de provincies Noord-Brabant, Limburg, Groningen, Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht relatief veel scale-ups.
Qua duurzaamheid presteren Zeeland en Flevoland met tussen de 30% en 40% ruim bovengemiddeld. Op gebied van duurzaamheid scoort Friesland met 13.9% relatief laag.
KVK Top 100: meer dan een lijst
Deze terugblik over twintig jaar KVK Innovatie Top 100 laat zien wat er over een langere periode gebeurt met de deelnemers: welke bedrijven overeind blijven, welke doorgroeien en hoe de groep zich ontwikkelt over tijd. Daarmee is de lijst niet alleen een momentopname van innovatie, maar vooral een unieke langjarige dataset over innovators in Nederland.
Kanttekening: het aanmelden voor de KVK Innovatie Top 100 is gebaseerd op zelfselectie. De Top 100 weerspiegelt dus primair de bedrijven die zichzelf aanmelden (en vervolgens worden geselecteerd), niet automatisch de gehele populatie innovatieve bedrijven. Juist daarom is de analyse extra relevant: ze laat zien wie welke typen bedrijven dit podium weten te vinden en biedt aanknopingspunten om de toegankelijkheid voor andere groepen bedrijven te vergroten.
Toelichting
- Het bedrijvenregister van Innovatiespotter bevat alle bedrijfsinschrijvingen in Nederland. Deze bedrijven zijn met machine learning geclassificeerd op innovatie en ingedeeld in 11 Innovatiethema’s.
- Innovatiespotter analyseert alle 3 miljoen Nederlandse bedrijven op hun deelname aan ruim 2.000 innovatie- en duurzaamheidsprogramma’s zoals subsidies, awards, startup-programma’s, keurmerken, fondsen, innovatienetwerken en snelgroeiende bedrijven, waaronder alle (voormalige) deelnemers aan de KVK Innovatie Top 100. Bedrijven die voorkomen in één van de programma’s of netwerken worden gemarkeerd in het bedrijvenregister.
- De KVK Innovatie Top 100 is gebaseerd op zelfselectie. Deelnemers melden zichzelf aan. Daardoor geeft het ondanks de robuustheid van het programma niet weer wat de innovatiefste bedrijven in Nederland zijn.
- Er is gekeken naar de huidige vestigingslocatie van de deelnemers en niet naar de locatie waar ze gevestigd waren bij deelname.
- De Randstad is gedefinieerd als Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Almere, Amersfoort, Delft, Dordrecht, Haarlem, Hilversum, Haarlemmermeer, Leiden, Purmerend, Zaanstad.
- Tot de percentages bedrijven die niet meer bestaan, behoren ook overgenomen bedrijven, wat als een succes wordt beschouwd.
- Van de bedrijven die inmiddels zijn gestopt ontbreekt inzicht in eventuele herhaalde deelname. Het exacte percentage deelnemers dat nog bestaat is daarom niet te achterhalen.
Benieuwd naar vergelijkbare inzichten binnen jouw sector of regio? Maak een gratis account aan of neem contact met ons op.