Impactondernemerschap, ondernemen met als doel maatschappelijke of duurzame impact, groeit. Denk aan arbeidsre-integratie, inclusieve werkgelegenheid, armoedebestrijding, circulaire productie en betaalbare zorg. In sommige regio’s clusteren deze bedrijven, vaak rond actieve netwerken en samenwerkingen. Zo ontstaan regionale hotspots waar ondernemerschap en samenwerking elkaar versterken.
De hotspots zijn geïdentificeerd op basis van twee factoren:
- De aanwezigheid van impactbedrijven.
- De kracht van impactecosystemen.
Donkerrood: gemeenten waar zowel impactbedrijven als ecosystemen sterk vertegenwoordigd zijn. Lichtrood: gemeenten waar één van beide sterk aanwezig is. De genummerde markeringen tonen de top 10 gemeenten voor beide indicatoren.
Er zijn verspreid over het land duidelijke regionale clusters zichtbaar.
- Randstad: de sterkste concentratie, met grote gemeenten als Amsterdam, Rotterdam en Den Haag, aangevuld met omliggende gemeenten zoals Haarlemmermeer en Zaanstad. In deze regio staan meerdere gemeenten in de top 10 van beide indicatoren.
- Utrecht-regio: een compact cluster rond Utrecht en Amersfoort. Utrecht behoort tot de top 10 van zowel impactbedrijven als ecosystemen.
- Brabantse stedenrij: een as met onder meer Eindhoven en ’s-Hertogenbosch, aangevuld met gemeenten zoals Meierijstad, Breda en Tilburg. Hier versterken stedelijke samenwerking en regionale netwerken elkaar.
- Gelderse corridor: een samenhangende regio met Arnhem en Nijmegen als zwaartepunten, aangevuld met gemeenten zoals Ede en Apeldoorn. Arnhem en Nijmegen scoren hoog op ecosystemen.
- Noord-Nederland: een cluster rond Groningen, met omliggende gemeenten zoals Assen en Leeuwarden. Groningen staat in de top 10 van beide indicatoren.
- Overijssel Twente: een regionaal cluster met Enschede en Zwolle, aangevuld met Deventer en Hengelo. Zwolle en Enschede scoren relatief sterk binnen dit cluster.
- Limburg: een kleiner maar duidelijk cluster rond Maastricht en Heerlen.
- Flevoland: een cluster met Almere en Lelystad.
Bedrijven
Hotspots worden in belangrijke mate bepaald door de concentratie impactbedrijven. In Nederland zijn circa 2.800 impactbedrijven actief. De meeste bedrijven zijn gevestigd in:
- Amsterdam
- Rotterdam
- Groningen
- Utrecht
- Den Haag
- Eindhoven
- Emmen
- Leeuwarden
- Zwolle
- Enschede
Innovatie-ecosystemen
Naast de aanwezigheid van bedrijven speelt de deelname aan impactprogramma’s en netwerken een belangrijke rol in de vorming van hotspots. Er zijn 100 sociale impactinitiatieven geïdentificeerd, met ruim 8.000 deelnemende bedrijven. Het gaat zowel om landelijke organisaties, zoals MVO Nederland, SDG Nederland, UN Global Compact, Social Enterprise NL en PSO, als om regionale initiatieven die soms ook bovenregionaal actief zijn.
De gemeenten met de meeste deelnemers aan impactprogramma’s en -netwerken zijn:
- Amsterdam: sterke vertegenwoordiging van landelijke programma’s, waaronder veel B Corp-deelnemers
- Rotterdam: initiatieven zoals de Impactkaart Rijnmond en de 010 Inclusie Award
- Utrecht: onder meer Utrecht Impact 030
- ‘s-Gravenhage: onder andere UN Global Compact en de Social Club Den Haag
- Eindhoven: voornamelijk landelijke programma’s, waaronder PSO
- Arnhem: onder meer De Arnhemse Uitdaging en AKSI Sociaal Inkopen
- Nijmegen: initiatieven zoals Impact 024 en het Inclusief Ondernemersnetwerk
- Amersfoort: bijvoorbeeld Impact033
- Groningen: onder andere Impact Noord en het Platform Goed Inkopen, met relatief hoge deelname
- Zwolle: voornamelijk landelijke netwerken vertegenwoordigd
Deze verdeling laat zien dat ecosystemen zich concentreren in stedelijke regio’s, met zowel landelijke als regionale initiatieven.
De combinatie van impactbedrijven en actieve ecosystemen laat zien waar impactondernemerschap wordt versterkt door samenwerking. In deze regio’s ontstaat een omgeving waarin kennisdeling, gezamenlijke initiatieven en opschaling sneller tot stand komen. Dat maakt deze hotspots relevant voor partijen die gericht willen investeren in impact, partners zoeken of regionale ontwikkeling willen stimuleren.
Heb je vragen over deze data of wil je weten welke partijen actief zijn in jouw regio ? Neem contact op met Thomas van der Sluis (t.van.der.sluis@innovatiespotter.nl). Of maak een gratis account aan op https://online.innovatiespotter.nl/